مقدمات فارماکولوژی عملی

مقدمات فارماکولوژی عملی

می دانیم، به هرچیزی که بتواند بیماری را درمان کند، دارو گفته می شود و در واقع کاری که در فارماکولوژی عملی انجام می شود بررسی این مسئله است که آیا ماده مورد نظر ما (‌مثلا عصاره یک گیاه) می تواند در بهبود بیماری خاصی نقش داشته باشد یا خیر؟ ماده ای که انتظار خواص دارویی و درمانی از آن داریم می تواند از طیف گسترده ای از مواد شیمیایی، گیاهی، معدنی یا حتی غذا ها و آب ! انتخاب شده باشد. برای پی بردن به خواص دارویی یک ماده دو راه وجود دارد. 1- پرسش از دیگران و 2- آزمایش که مسلماً راه دوم راه بهتری است.


از سال 1400 میلادی محققان به این نتیجه رسیدند که حیوانات شعور و درک ندارند ،‌فکر نمی کنند و تحمل درد هم ندارند و برهمین اساس به عنوان اولین راه بررسی اثر دارو، می توان انواع تست ها و جراحی ها را بر روی حیوانات انجام داد. اما در سال 1800 میلادی نتایجی مبنی بر تحمل درد در حیوانات باعث شد تا دانشمندان روش هایی را برای کاهش درد در حیوانات آزمایشگاهی و همچنین کاهش استفاده از این حیوانات به کار گیرند.

دومین روش بررسی اثر دارو که بدین منظور پیشنهاد شد استفاده از cell line ها (invitro) است به این صورت که با توجه به اثرات دارو و ویژگی های سلول های مختلف گروهی از سلول ها را انتخاب کرده و کشت می دهند و سپس با مجاورکردن دارو با این دسته ی سلولی، واکنش سلول ها در مقابل دارو را به عنوان اثر دارو بر سلول گزارش می کنند. اما اشکال کار اینجاست که وقتی یک دارو به هر نحوی تجویز می شود. ممکن است به بافت هدف نرسد یا اینکه تحت تأثیر واکنش های مختلف متابولیزه شده و متابولیت های آن روی سلول ها اثر بگذارد و نتایج متفاوتی در برداشته باشد.

روش سوم طراحی رسپتور ( in silico) است. با استفاده از نرم افزارهای کامپیوتری شکل ماده و رسپتور مورد نظر طراحی و بررسی می شود که آیا این ماده می تواند تغییر کانفورماسیون لازم درگیرنده را ایجاد کند یا خیر؟ اما مشکل اینجاست که در این روش نیز مانند روش قبل نمی توان بیان کرد که اگر یک ماده در فضای مجازی بر رسپتور اثر کرد، در بدن نیز قطعاً‌همان اثر را خواهد داشت و بنابراین تنها استفاده ی این روش ها در ابتدای کار و برای اثبات احتمال اثربخشی و جلوگیری از کشتار حیوانات است.

بنابراین امروزه برای انجام تحقیقات به این صورت اقدام می کنیم:

Animal ¬ cell line¬ in silico زیرا ممکن است بسیاری از ترکیبات در همان دو مرحله اول رد صلاحیت بشوند و نیازی به قتل های زنجیره ای در حیوانات نباشد!

امروزه محققان اصولی را برای رعایت اخلاق و رعایت قانون حمایت از حیوانات در نظر می گیرند   که به عنوان اصل 3R ( یا 4R) شناخته می شود:‌

1- Refinement  2- Replacement  3- Reduction  (4- Responsibility)

Refinement : ( بهینه سازی) باید سعی کنیم تا حیوان در تست ها و جراحی ها کمتر درد را احساس کند، مثلا از داروهای بیهوشی استفاده کنیم.

Replacement : یعنی در صورت امکان به جای آزمایش روی حیوانات از آزمایشات جایگزین استفاده کنیم، بدین معنی که ابتدا در فضای مجازی و بر روی سلول های کشت شده کار می کنیم و پس از اینکه فرضیه ی ما تا حدی ثابت شد اجازه ی استفاده از حیوان داده می شود.

Reduction : باید سعی شود تا تعداد حیواناتی که مورد استفاده قرار می گیرند ( در واقع کشته می شوند) کاهش یابد. مثلا لازم نیست هر تستی را بر روی 100 حیوان انجام دهیم بلکه از حیوانات تنها به اندازه ای استفاده می کنیم که علاوه بر کاهش خطاها نتیجه ی قابل قبولی را در پی داشته باشد. برای مثال در انجام آزمایشات رفتاری از 8 حیوان یا برای تست های پوست و چشم از 4 حیوان استفاده می کنیم.

Responsibility : کسی که با حیوانات کار می کند باید یک فرد مسئولیت پذیر باشد و هرکسی اجازه ی کار با حیوانات را ندارد.

آدرس: تهران

تلفن:09905770826

دورنگار:

از طریق ارسال ایمیل با ما در ارتباط باشید